Avni Aker'in Adı Neden Stada Verildi? Arsayı Bağışlamadı, Şehri Doldurdu

Trabzon’da “Avni Aker’e adını veren adam kimdi?” diye sorun, çoğu kişi “arsayı bağışlayan” cevabını verir. Yanlış. Hüseyin Avni Aker arsa bağışlamadı; 1940’larda Kavak Meydanı denen çukurlu araziyi doldurtup düzleten, stadın planını 1939’da Ankara’dan getirten kişiydi. Stadın açılışını göremedi: 1944’te, henüz 45 yaşındayken öldü.

Çukurları dolduran öğretmen

Hüseyin Avni Aker (1899, Vakfıkebir – 1944, Trabzon), Trabzon’un ilk beden eğitimi öğretmenlerindendi ve Beden Terbiyesi Trabzon Bölgesi’nde asbaşkanlığa kadar yükseldi. Öngörüsü basitti: Kavak Meydanı’ndaki 40-50 metrelik çukurlar doldurulacak, tepeler düzeltilecek, şehre modern bir stat kazandırılacaktı. Müteahhit Miraç Işılay’a ihale verildi, at arabalarıyla toprak taşındı. Hayri Gür’ün anlatımıyla Sanat Okulu ile Yeni Mahalle arası uçurumdu; doldurup çim ektiler, altmış kişilik kapalı tribünle açık tribün yaptılar. Maliyet: 40 bin lira.

Temel 1948’de atıldı, stat 1951’de 2.400 kişilik tribünle açıldı. O günkü adı sade idi: Trabzon Şehir Stadyumu.

İsim 30 yıl bekledi

Stadın “Hüseyin Avni Aker” olması 1981’i buldu ve kavgalı oldu:

• 1965’te İdmanocağı yöneticisi Ziyad Nemli ismin verilmesini istedi, kabul edilmedi.
• 1981’de Hayri Gür, Vali Adil Ciğeroğlu başkanlığındaki kurula Avni Aker’i önerdi. Gerekçesi netti: “Bu stada en çok onun emeği geçti.”
• İroni: bu kez Ziyad Nemli karşı çıktı; stadın İdmanocağı’nın eski kaptanı Mehmet Rıza Kuğu’nun adını almasını savundu. Kurul, tarafsız spor yöneticisi kimliğiyle Avni Aker’de karar kıldı.

İlkler ve sonlar hep Konyaspor’la

Avni Aker’in kader çizgisi Konyaspor’la yazıldı desek abartı olmaz:

• Stattaki ilk maç (1951): Sebat Gençlik – İdmanocağı.
• Trabzonspor’un stattaki ilk maçı (18 Eylül 1966): Konyaspor, Mehmet Aktan’ın golüyle 1-0 kazandı.
• Son resmî maç (26 Ocak 2017): Trabzonspor – Konyaspor, Türkiye Kupası. Skor yine 1-0 ama bu kez Trabzonspor lehine; gol Dame N’Doye’dan; stadın son resmî golü.
• Veda pankartı hâlâ hafızalarda: “Türk futbolunda bir devrimin tanığısın. Bize yaşattıkların için teşekkürler Hüseyin Avni Aker.”

Bir başka ilk: Avni Aker, Türkiye’de biletli izleyici sayısının açıklandığı ilk stat oldu. 2011-12’de 24.169 kapasitenin yaklaşık 18 bini kombineydi.

Sayılarla Avni Aker

1951’de 2.400 kişiyle açıldı; 1981’de ana genişletme, 1994’te maratonun üstü ve ışıklandırma, 2008’de +1.200, 2010’da +260 kişiyle 24.169’a ulaştı. 66 yıl hizmet verdi, Kasım 2017’de yıkım başladı, Nisan 2018’de bitti. Yerinde bugün spor temalı Millet Bahçesi var; nostalji tribünü ve zaman tüneliyle kulüp hafızası yaşatılmaya çalışılıyor.

Deniz dolgusu Akyazı’daki yeni ev ihtişamlı olabilir. Ama 2.400 kişilik çukurdan efsaneye dönüşen yerin hikâyesi, bir öğretmenin inadıdır.

Kaynaklar ve İleri Okuma

• TFF — Trabzon’un futbol mabedi, stadyum dosyası: Avni Aker’in spor ve eğitim geçmişi için dönem kaydı.

Kaynak sınırı: Bu kayıt her tarih, plan ve arazi ayrıntısının doğrulandığını göstermez. Eski kaynakçadaki sayı/sayfa verilmeyen gazete, tüzük ve kitap başlıkları incelenmiş belge gibi sunulmadı.