Ahmet Suat Özyazıcı (1936-2023)

Ahmet Suat Özyazıcı (1936 – 18 Şubat 2023), Trabzonspor’un ilk şampiyonluğunda ve 1970’ler ile 1980’lerde kazanılan lig şampiyonluklarının dördünde takımın başında olan teknik direktördür. Futbolculuk kariyeri Trabzon’un yerel kulüplerinde geçen Özyazıcı, 1967’de kurulan Trabzonspor’un ilk kadrosunda yer aldı; 1973-74’te takımı 1. Lig’e taşıdı ve sonraki on yılda kulübün altın çağını kuran isim oldu.

Trabzonlu bir futbolcu (1936-1972)

Özyazıcı futbol hayatına 17 yaşında Trabzon Yolspor’da başladı ve 1956’dan itibaren, dönemin Trabzon’daki en güçlü kulüplerinden İdmanocağı’nda oynadı. İdmanocağı ile İdmangücü arasındaki rekabetin şekillendirdiği Trabzon futbolu, 1967’de dört kulübün birleşmesiyle Trabzonspor çatısı altında toplandı. Özyazıcı da birleşmeyle birlikte yeni kulübün kadrosuna geçti ve 1967-1972 arasında bordo-mavi formayı giydi. 1960 Roma Olimpiyatları’nda Türkiye kadrosunda yer aldı.

Yolspor’a giden yol ve millî formalar

Özyazıcı’nın futbola başlayışı, sonradan kendisinin anlattığı bir tesadüfe dayanır: mahallenin ağabeylerinden Akrep Celal lakaplı büyük, 1953’te onu Yolspor’a götürmüştür. Ailecek İdmanocağı’na mensup olmakla birlikte o, kendini o dönem hazır hissetmediği için önce yeni kurulan Yolspor’u seçtiğini, bir yıl sonra İdmanocağı’na geçtiğini söylemiştir. Askerlik yıllarında Ankara Havagücü formasını da giymiş, İdmanocağı’nda ise futbolculuğun yanında kaptanlığı ve teknik direktörlüğü aynı anda yürütmüştür. Hürriyet’te yayımlanan röportaj derlemesine göre 1957-58 Türkiye Amatör Futbol Şampiyonası finallerinde İdmanocağı ile Havagücü arasındaki puan ve averaj eşitliğinin giderilememesi üzerine kupa ikiye bölünmüş, yarısı iki kulüpte kalmıştır; Özyazıcı bu olayı futbol tarihinde benzeri olmayan bir örnek olarak anlatmıştır. Millî takım tarafında Vikipedi kaydı, 1959’da oynanan iki maçlık Türkiye B takımını ve 1960 Roma Olimpiyatları kadrosundaki üç maçı verir. Futbolculuğu ne zaman bıraktığı konusunda kaynaklar ayrışır: Hürriyet ile Yeniçağ’ın Anadolu Ajansı kaynaklı derlemesi 1969’u, Vikipedi kaydı ise 1972’yi işaret eder.

Teknik direktörlük yılları, 2. Lig’den altın çağa

Özyazıcı’nın teknik adamlık kariyeri aynı kulüpte başladı. 1970’te yardımcı antrenör olarak görev aldı, 1971’de genç takımın teknik direktörlüğüne getirildi ve 1972-73 sezonunun ikinci yarısında, o dönem 2. Lig’de mücadele eden Trabzonspor A takımının başına geçti. İlk sezonunda takım averajla 1. Lig’e çıkma şansını kaybetti; bir sonraki sezon Trabzonspor’u 2. Lig’de şampiyon yaparak Birinci Lig’e taşıdı.

Trabzonspor, 1974-75’te 1. Lig’e çıktıktan bir sezon sonra şampiyon oldu. Özyazıcı’nın takımın başında olduğu lig şampiyonlukları şunlardır:

1983-84 sezonunun ardından Özyazıcı Trabzonspor’dan ayrıldı; 1986-87, 1988 ve 1999’da kulübe kısa dönemlerle döndü. Trabzonspor dışında Bursaspor’u (1988) ve Sarıyer’i (1990-1992) çalıştırdı.

Şampiyonluk öncesi iki imtihan

1975-76’daki ilk şampiyonluk bir anda gelmedi. 1974-75 Türkiye Kupası’nda final oynayan Trabzonspor, Beşiktaş’a iki maçta da yenilerek (1-0 ve 0-2) kupayı kaçırdı. Ocak 1975’te ise Kıbrıs Barış Harekatı’nın ardından düzenlenen Kıbrıs Barış Kupası’nda Galatasaray’ı 2-1, finalde yine Beşiktaş’ı 1-0 yenerek şampiyon oldu; Hürriyet bu turnuvayı, Anadolu’nun büyükler karşısındaki ilk ciddi çıkışlarından biri olarak kaydeder. Ligdeki dönüm noktası 1975-76’nın 23. haftasına denk gelir: Trabzonspor, Fenerbahçe’yi Hüseyin Tok’un golüyle 1-0 yenerek liderliğe oturmuş ve sezonu rakibinin üç puan önünde, 43 puanla kapatmıştır.

Bursa, Sarıyer ve Van’da geçen yıllar

Trabzonspor dışında kalan dönem tek renkli değildi. 1988’de Bursaspor’u çalıştırdı; 1990-1992 arasında Sarıyer’in başında 1991-92 sezonunda Balkan Kupası’nı kazandı. Hürriyet derlemesi, bu kupayı Fenerbahçe ile Samsunspor dışında kazanan tek teknik adam olarak Özyazıcı’yı gösterir. Kariyerinin sonraki evresinde Van’da da görev yapan Özyazıcı, 1999-2000 sezonunda bir kez daha Trabzonspor’un teknik direktörlüğüne getirildi ve 2010’da kulübün teknik heyeti ile yönetimine danışmanlık yaptı. Trabzon Kemeraltı’nda, üç oğlu Hakan, Can ve Okan ile birlikte işlettiği bir nalburiye dükkânı da vardı.

Kupa bilançosu

Özyazıcı yönetimindeki Trabzonspor’un kupa dökümü için TFF’nin Mart 2023 tarihli TamSaha anma yazısı esas alınır: dört lig şampiyonluğu, üç Türkiye Kupası, beş Cumhurbaşkanlığı Kupası, iki Başbakanlık Kupası ve bir Kıbrıs Barış Kupası. TFF, teknik adamın takımın başında toplam 16 kupa kazandığını belirtir; İkinci Lig şampiyonluğu da kariyerinin ayrı bir parçasıdır.

Bazı ikincil derlemeler farklı organizasyonları bir arada sayarak 18 kupa ifadesini kullanır. Karşılaştırılabilir bir organizasyon dökümüyle doğrulanmadığı için bu sayı burada kesin toplam olarak kullanılmıyor. Kupa kapsamı ve teknik adamın görev dönemi ayrılmadan farklı toplamlar eşdeğer kabul edilmemelidir.

Kupaların ayrıntılı dökümü şampiyonluklar veri sayfasında yer alır; 1976-77 sezonunun anlatısı için sezon dosyasına bakabilirsiniz.

Son yılları ve vefatı

Özyazıcı 2022’de kalça kırığı nedeniyle ameliyat oldu ve son döneminde Alzheimer tedavisi gördü. 18 Şubat 2023’te Trabzon’daki evinde hayatını kaybetti. Ertesi gün Hüseyin Avni Aker Millet Bahçesi’nde anısına tören düzenlendi; cenazesi İskenderpaşa Camii’ndeki namazın ardından Sülüklü Mezarlığı’nda, 2020’de vefat eden eşinin yanına defnedildi.

Üç büyükler hegemonyasından dört büyüğe

1959’da başlayan Birinci Lig’de, Özyazıcı’nın ilk şampiyonluğuna kadar şampiyonluklar yalnızca Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş arasında dağılmıştı. Hürriyet’in vefatının ertesinde yayımlanan derlemesine göre bu tablo 1975-76’da değişti ve “üç büyük” tartışmasının yerini “dört büyük” kavramı aldı. Aynı derleme, Özyazıcı’yı Fatih Terim’den sonra ligde en çok şampiyonluk kazanan teknik adam olarak kaydeder. Taraftar ve yorumcular onu, taktiklerini sahaya süratle uygulayan bir isim olarak gördükleri için “Brezilyalı Hoca” diye anmış; Hürriyet’e göre dönemin Fenerbahçeli çalıştırıcısı Didi de en çok çekindiği takımın Trabzonspor olduğunu söylemiştir. Yeniçağ derlemesinin “Kupaların Efendisi” unvanı da aynı dönemin hafızaya yazılan etiketlerindendir.

Liverpool ve İnter karşısında

Özyazıcı’nın Avrupa’daki iki kalıcı izi farklı sezonlarda bırakıldı. 1976-77 Şampiyon Kulüpler Kupası ikinci turunda Liverpool, Hüseyin Avni Aker’de 1-0 yenildi; Anfield’daki rövanşı kazanıp kupayı aldı ve o sezon Avrupa’da yalnızca Trabzonspor ile Saint-Étienne’e kaybetti. 1983-84 UEFA Kupası birinci turunda ise İnter, Tuncay Soyak’ın golüyle 1-0’lık ilk maçın kaybedeni oldu ve rövanş 2-0’la İtalyan ekibine geçti. İki eşleşme de, bir Anadolu takımının o dönemde Avrupa’da sınırlarını ölçtüğü maçlar olarak kayda geçmiştir.

Trabzonspor tarihindeki yeri

Özyazıcı’nın kariyeri, Trabzonspor’un kuruluş kadrosundan altın çağın mimarlığına uzanan kesintisiz bir çizgidir. 1975-76’daki ilk şampiyonluk, Anadolu ihtilali olarak anılan dönemin başlangıcıydı; sonraki şampiyonluklar bu başlangıcı bir hanedana dönüştürdü. Kaleciliği döneminde Özyazıcı ile çalışan Şenol Güneş, vefatının ardından yayımladığı mesajda onu “değerli hocam ve akıl hocam” sözleriyle andı. Özyazıcı’nın Trabzonspor’da birlikte çalıştığı teknik direktörlerden biri de Özkan Sümer’di; ikilinin dönemleri kulübün 1970’ler ve 1980’lerdeki şampiyonluklarını paylaşır.

Kaynaklar

• Trabzonspor Kulübü — “Ahmet Suat Özyazıcı’yı anıyoruz” (18 Şubat 2026) ve 19 Şubat 2023 tarihli vefat/anma metinleri (trabzonspor.org.tr).
• Anadolu Ajansı — “Trabzonspor’un efsane teknik direktörü Ahmet Suat Özyazıcı” derlemesi (aa.com.tr).
• Daily Sabah — vefat haberi ve kulüp açıklaması (19 Şubat 2023).
• Gazete Oksijen — dört şampiyonluk dökümü (9 Mayıs 2026).
• Vikipedi (tr) — “Ahmet Suat Özyazıcı” maddesi; kariyer ve kupa listeleri için destekleyici kaynak.
• Hürriyet — “Trabzonspor efsanesi Ahmet Suat Özyazıcı: 3 büyüklerin hegemonyasına son verdi” (20 Şubat 2023); Yolspor/İdmanocağı anlatısı, Kıbrıs Barış Kupası, Liverpool ve İnter eşleşmeleri ile Balkan Kupası ayrıntıları bu derlemeden alınmıştır.
• Yeniçağ — “18 kupa, 5 şampiyonluk: Trabzonspor’un efsanesi Ahmet Suat Özyazıcı’nın 3. yıl dönümü” (18 Şubat 2026, kaynak: AA); kupa dökümü, Deprem ve Kara Kuvvetleri Kupası ayrıntıları ile yaşam özeti için.

Kaynak notu: Kupa özeti için TFF TamSaha’nın doğrudan dökümü esas alınmıştır. İkincil derlemelerdeki 18 kupa ifadesi aynı kapsamda doğrulanmadığından kesin toplam sayılmamıştır; erken kariyer anlatılarının kaynak incelemesi kısmîdir.

Bağlantılı sayfalar

• Trabzonspor Efsaneleri: Kulübün Hafızasında Kalan İsimler — şampiyonlukları, röportaj arşivini ve unutulmayan isimleri birleştiren derleme
• Efsaneler — tarih arşivindeki ilgili dosyalar

Kaynaklar ve doğrulama sınırı

• TFF — Ahmet Suat Özyazıcı’yı Kaybettik: vefat tarihi ve kazanılan kupaların özeti.
• TFF TamSaha, Mart 2023, s. 88–89: yaşamı ve futbolculuğa başlangıcı.

Doğum günü notu: Önceki metindeki 20 Nisan bilgisi kaynaklar arasında tutarlı değil. TamSaha nüfus kaydında 1 Ocak yazdığını aktarıyor. Gün/ay kesinleştirilmediği için burada yalnız 1936 yılı kullanıldı. Diğer ayrıntıların kaynak incelemesi sürüyor.